Katecholaminy
Katecholaminy to grupa neuroprzekaźników składająca się z adrenaliny, noradrenaliny i dopaminy. Prekursorem katecholamin jest aminokwas – tyrozyna. Katecholaminy posiadają strukturę pierścienia benzenowego z dwiema grupami hydroksylowymi (-OH) i bocznym łańcuchem etylowym połączonym z końcową grupą aminową (-NH2). Cała grupa ma działanie pobudzające układ nerwowy. Odpowiadają za regulowanie mechanizmu walki lub...
Kora mózgowa
Kora mózgowa to najbardziej zewnętrzna warstwa mózgu i składa się z istoty szarej. Jest pokryta łuskowatym pasmem białka zwanym skorupą. Kora mózgowa jest odpowiedzialna za wyższe funkcje poznawcze, takie jak język, pamięć i funkcje wykonawcze. Jest również odpowiedzialna za przetwarzanie informacji sensorycznych z ciała. Kora...
Kortykoliberyna
Kortykoliberyna to hormon uwalniający kortykotropinę (ACTH). Pobudza także syntezę prohormonu, z którego powstaje ACTH. Pełni rolę neuroprzekaźnika i hormonu. CRH wytwarzany jest przez podwzgórze. Odpowiada za uaktywnianie zachowań lękowych, redukowanie zachowań wzmacnianych nagrodą oraz hamowanie łaknienia i aktywności seksualnej. Uczestniczy w pętli sprzężenia zwrotnego w...
Kortyzol
Kortyzol to hormon steroidowy z grupy glikokortykoidów produkowany w korze nadnerczy. Potocznie określany jest mianem hormonu stresu, ponieważ to właśnie w czasie stresu wzrasta jego poziom. Dotyczy to nie tylko stresu psychologicznego, ale też innych rodzajów: fizycznego, metabolicznego, chemicznego itd. Kortyzol ma działanie przeciwzapalne i...
LTP
LTP (ang. long-term potentiation), czyli długotrwałe wzmocnienie synaptyczne to zjawisko, które jest bardzo ważne w procesie zapamiętywania i uczenia się. O tym zjawisku mówimy, gdy wielokrotnie przekazywany sygnał w tej samej synapsie inicjuje zwiększenie wydajności owej transmisji. Innymi słowy, gdy sąsiadujące ze sobą komórki nerwowe...
Melatonina
Melatonina to hormon produkowany w wyniku metabolizmu serotoniny. Określana jest mianem hormonu snu, ponieważ uczestniczy w regulacji rytmu dobowego i wydziela się głównie w nocy, a rytm jej wydzielania poniekąd pokrywa się z jakością snu. Ma niezwykle szeroki wachlarz korzystnych działań dla człowieka – działa...
Mielina
Mielina (osłonka mielinowa, otoczka mielinowa) to “powłoka ochronna” aksonów komórek nerwowych. Taka warstwa chroni akson przed uszkodzeniami mechanicznymi, a także pełni rolę izolatora elektrycznego. Jest niezbędna do prawidłowej pracy mózgu i utrzymania zdrowia OUN. Komórki tworzące warstwę mieliny kilkukrotnie owijają się wokół aksonu i łączą...
Mitochondrium
Mitochondrium to organellum komórkowe, które bywa nazywane „komórkową elektrownią”. To potoczne określenie dobrze obrazuje jego główną funkcję. W mitochondrium dochodzi do oddychania tlenowego i spalania substratów energetycznych, by wytworzyć z nich energię użyteczną dla komórek. Mitochondrium jest miejscem, gdzie przebiega słynny cykl Krebsa. Jedna komórka...
Mizofonia
Mizofonia to rzadkie, ale uciążliwe zaburzenie, które powoduje intensywne emocjonalne reakcje na określone dźwięki. Osoby z mizofonią doświadczają silnych negatywnych emocji, takich jak gniew, frustracja, lęk czy obrzydzenie, na dźwięki, które większość osób uważa za normalne lub niezauważalne. Odgłosy jedzenia doprowadzają Cię do szału? To...
mRNA
mRNA, czyli matrycowe RNA lub informacyjne RNA (ang. messenger RNA), to rodzaj kwasu rybonukleinowego, który pełni kluczową funkcję w procesie syntezy białek w komórkach. mRNA jest produkowane w procesie transkrypcji, który odbywa się w jądrze komórkowym. Podczas transkrypcji, enzym polimeraza RNA „odczytuje” informacje zawarte w...