Jakie wyróżniamy typy inteligencji? - gra na nerwach
Typy inteligencji według Howarda Gardnera

Jakie wyróżniamy typy inteligencji?

Opublikowano 21 czerwca 2019 przez Wojciech Nowosada

Wielu z nas postrzega sprawę tak, że albo się jest inteligentnym, albo się nie jest. Ewentualnie można być tak trochę. W rzeczywistości sprawa jest jednak dużo bardziej złożona i na pewno nie powinniśmy czyjejś inteligencji oceniać liniowo, a przynajmniej taka ocena mogłaby być mocno niesprawiedliwa.

Obecnie wyróżniamy aż 8 głównych typów inteligencji, co oparte jest na teorii o inteligencji wielorakiej profesora Howarda Gardnera z 1983 roku.

Typy inteligencji na podstawie teorii o inteligencji wielorakiej

Poniżej widzisz podział inteligencji na różne obszary, wraz z kilkoma słowami wyjaśnienia.

Inteligencja logiczno-matematyczna

To jest ten typ inteligencji, który wszyscy kojarzą i który jest mierzony współczynnikiem IQ. Osoby z dobrze rozwiniętą inteligencją logiczno-matematyczną szybko przetwarzają informacje, świetnie rozwiązują problemy, dostrzegają wiele zależności pomiędzy różnymi czynnikami. Często są też dobrze zorganizowane i lubią porządek. Lubią pielęgnować swoje umiejętności różnego rodzaju wyzwaniami umysłowymi, jak krzyżówki, gry słowne itp.

Inteligencja językowa

Inteligencja językowa jest darem pozwalającym świetnie ubierać swoje myśli w słowa oraz z powodzeniem prowadzić burzliwe dyskusje i je wygrywać. Zazwyczaj równie dobrze jak mówienie przychodzi im pisanie, a tworzenie kreatywnych treści, artykułów, felietonów itp. jest dla nich sposobem na miłe spędzenie czasu.

Inteligencja przyrodnicza

Ten typ inteligencji definiowany jest przez silne poczucie więzi z przyrodą i zrozumienie praw w niej funkcjonujących. Osoby inteligentne przyrodniczo uwielbiają przebywać na świeżym powietrzu i uczestniczyć w życiu natury. Zrozumienie praw natury pozwala też lepiej funkcjonować w życiu, ponieważ ułatwia hierarchizowanie rzeczy i wartości oraz dostrzeganie większej ilości zależności.

Inteligencja muzyczna

Jest to zdolność do świetnej interpretacji i „czucia” słyszanych dźwięków. Osoba z wysoką inteligencją słuchową ma doskonałe poczucie rytmu, może też być świetnym tancerzem. W wielu przypadkach świetnie poradzi sobie nie tylko w słuchaniu, ale i w tworzeniu dźwięków i muzyki.

Inteligencja wizulano-przestrzenna

Tutaj chodzi nie tylko o dobre zorientowanie w terenie, ale i ogólne postrzeganie świata przez cechy fizyczne – kształty, wzory i kolory. Osoba o tym typie inteligencji lubi obserwować i dostrzega wiele detali. Często nie jest jej obca również twórczość plastyczna. Ma świetną wyobraźnię, a nawet można powiedzieć, że „myśli obrazami”.

Inteligencja cielesno-kinestetyczna (ruchowa)

Inaczej można nazwać to wysoką świadomością swojego ciała. Ta inteligencja nadaje człowiekowi zdolności do świetnej kontroli nad ciałem i jego ruchami, tak by nawet złożone czynności przychodziły naturalnie, bez potrzeby zastanowienia. Po osobie z tym typem inteligencji spodziewać się można dużej aktywności ruchowej, bogatej gestykulacji. Będzie też chętnie uprawiała sport, a i do wejścia na parkiet nie trzeba będzie jej długo zapraszać.

Inteligencja interpersonalna

Inteligencja społeczna, wiąże się ze świetnym rozumieniem emocji, dobrze rozwiniętą empatią i łatwością nawiązywania kontaktów międzyludzkich. Taka osoba zawsze wie jak się zachować, co wypada zrobić a czego nie wypada, oraz potrafi zachowywać się tak, by sprawiać dobre wrażenie i utrzymywać dobrą relację. Doskonale czuje się w towarzystwie i często powinna się w nim znajdować, ponieważ to daje jej większe poczucie komfortu i pozwala dalej się rozwijać.

Inteligencja intrapersonalna

Dzięki tej inteligencji możemy świetnie kontrolować swoją psychikę, dzięki zrozumieniu własnych emocji, zachowań i pobudek. Ona sprawia, że nie czujemy aż tak silnej potrzeby przebywania w towarzystwie, ponieważ dobrze czujemy się sami ze sobą. Daje wyraźne poczucie posiadania tzw. życiowej mądrości, która pozwala podejmować trafne decyzje i mądrze iść przez życie.

Infografika - typy inteligencji wg H. Gardnera

Jak zatem należy oceniać inteligencję?

Wszyscy na pewno znamy popularny wskaźnik IQ, który często uchodzi za jedyny wyznacznik inteligencji. Jak widać wyżej, mierzy on tylko jeden z ośmiu sugerowanych jej typów.

Na podstawie teorii H. Gardnera możliwe jest zróżnicowanie inteligencji na różne obszary naszego życia. Tak więc nawet gdy nie mamy wybitnych zdolności logiczno-matematycznych, co w oczach niektórych już kategoryzowałoby nas do puli osób o niskiej inteligencji ogólnej, to możemy mieć za to świetnie rozwiniętą np. inteligencję muzyczną i ruchową, co uczyni nas doskonałymi tancerzami. To jeden z wielu przykładów, a jeśli będziemy zdawać sobie sprawę z tego jaka inteligencja faktycznie u nas dominuje, będziemy mogli też precyzyjniej zaplanować nasz kierunek rozwoju i osiągnąć w życiu dużo większe sukcesy, oraz co jeszcze ważniejsze, większe zadowolenie z życia, co mogłoby być ciężkie do realizacji dążąc wyłącznie do bycia postrzeganym za inteligentnego/tną przez większość społeczeństwa, przez pryzmat IQ.

Rozkład poziomów poszczególnych typów inteligencji nie jest stały. Kształtuje się on przez całe nasze życie, w zależności od tego w jakim środowisku egzystujemy oraz jakie umiejętności w sobie pielęgnujemy, a jakie odkładamy na bok.

Niestety dokładny pomiar typów inteligencji innych niż logiczno-matematyczna jest bardzo ciężki, a wymaga dużego zaangażowania w obserwację. Ze względu na brak solidnych podstaw w literaturze fachowej, teoria Gardnera bywa krytykowana w środowisku, jednak umówmy się, to są nauki społeczne i sprawy mają się nieco inaczej niż np. w twierdzeniach biochemicznych 😉 Osobiście uważam, że sama świadomość takiego podziału i rzetelna próba oceny własnych plusów i minusów (nawet gdy okaże się że inteligencja logiczno-matematyczna nie jest mocną stroną) pozwala znacznie lepiej ułożyć swoje życie. Jest to także ważna wskazówka dla rodziców, by obserwowali swoje dzieci i wydobywali z nich wrodzone talenty. Niekiedy zamiast wymuszać na dziecku, by poprawiało czwórki na piątki ze sprawdzianu z matematyki, lepiej jest zapisać na kółko teatralne lub do szkoły muzycznej.

Brak komentarzy

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *