Pojawienie się na świecie potomstwa zawsze jest ogromnym rodzaju wyzwaniem, ponieważ od naszych poczynań w dużej mierze zależy to, jakie nasze dziecko będzie w przyszłości. Oczywiście nie jest to jedyny czynnik kształtujący osobowość, jednak jeden z najważniejszych, jeśli nie najważniejszy. Rodzic jest ogromnym autorytetem, dlatego wiele jego cech i zachowań jest transferowanych na dziecko, gdy te obserwuje otaczający je świat i stara się owe obserwacje zaadaptować na własne życie. Często nawet nie wiemy, jak nasze proste reakcje i poczynania wpływają na rozwój małego człowieka, który nam towarzyszy. Jednak czy tylko przez taki transfer zachowań kształtujemy potomka? Ten artykuł opowie Ci o tym, że zaczynasz go kształtować jeszcze zanim się z nim spotkasz na tym świecie 😉

Epigenetyka a dziedziczenie cech

Jak pokazują badania naukowe, pewne cechy/wzorce zachowań mogą być przekazywane potomstwu przez rodziców nie tylko poprzez wychowywanie, ale też przez dziedziczenie. Twierdzenie to niektórym wyda się być logiczne, w końcu zawsze choć część cech charaktery jest przekazywana w genach. Tutaj mam na myśli trochę inny mechanizm, a więc nie dziedziczenie cech ogólnych, a konkretnych reakcji na konkretne bodźce, sytuacje, zupełnie jakby dziecko kiedyś ich doświadczyło i zapamiętało.

Dla przykładu potomstwo samic szczurów, które były uprzednio maltretowane może mieć zaburzoną reakcję stresową. Dziedziczone może być też kojarzenie zapachu z pewną sytuacją – dzieci szczurów, które były eksponowane na zapach acetonu podczas wstrząsów stopy reagowały zmienionym zachowaniem na sam zapach tego środka. Natomiast potomstwo świerszczy, które podczas ciąży znajdowały się w środowisku z obecnością wielu drapieżnych pająków wykazuje reakcję na ekspozycję samym zapachem pająka, bez żadnego kontaktu z nim. Przekazywane są też preferencje zapachowe – małe szczurki lepiej reagowały na zapachy (wiśnia lub mięta), na które eksponowane były ich matki w trakcie ciąży. Zachęcam do przejrzenia całej publikacji, gdzie takich przykładów jest przedstawionych dużo więcej.

Brian G Dias et al. “Epigenetic mechanisms underlying learning and the inheritance of learned behaviors” Trends Neurosci. 2015 Feb; 38(2): 96–107.

Być może powiesz, że by to potwierdzić potrzeba badań na ludziach. To się jednak nie stanie. W końcu nie jest realne przeprowadzenie tak nieetycznych badań, w których ciężarne kobiety poddawanoby torturom, by sprawdzić jak bardzo wpłynie to na psychikę jej dziecka. Miejmy nadzieję, że do takich badań nie dojdzie i cieszmy się z istniejących już doniesień ze świata zwierząt, które są jak najbardziej wiarygodne i obrazują mechanizmy, które występują również u nas 😉

Podsumowanie

Bazując na tych informacjach można wyciągnąć odważny wniosek, że swoje potomstwo zaczynamy wychowywać już momencie, gdy nawet o nim nie myślimy, a to jak układa się nasze życie może definiować cechy społeczeństwa w kilku kolejnych pokoleniach. Tak do przemyślenia 🙂