Najpopularniejszym napojem dającym energetycznego kopa jest kawa. Nie każdy jednak przepada za jej aromatem, a jeśli nawet, to niekiedy przydaje się odskocznia. Jako alternatywy polecane są najczęściej plony południowo-amerykańskich upraw, w postaci guarany lub Yerba Mate. Dzisiaj do listy dopiszemy kolejny krzew z tych rejonów – Ilex guayusa. Jest mniej popularny, ale na pewno nie gorszy 😉

Ziele na energię i redukcję zmęczenia

Ilex Guayusa jest rodzajem ostrokrzewu i jest bliskim krewniakiem popularnej Yerba Mate (Ilex paraguariensis). W jego naparach lubowali się tradycyjnie Indianie plemion Jiwaro z rejonów Ekwadoru i Peru. Jest jednym z tzw. świętych drzew kofeinowych. Pełnił głównie funkcję napoju energetyzującego, podobnie jak w naszej kulturze kawa. Stosowano go zarówno w ramach integracji społecznej, jak i typowo funkcjonalnie, przed wyprawami na polowanie.

Obecnie krzewy Ilex guayusa praktycznie nie są spotykane na dziko, są wyłącznie uprawiane. Uprawy znaleźć można na terenach amazońskich lasów tropikalnych, u podnóży Andów. Po zbiorze liście są suszone, kruszone i przygotowywane do dystrybucji.

Inne nazwy: Wayusa, Runa tea, ostrokrzew gujański.

Składniki Ilex guayusa

Guayusa jest szczególnie obfita w kofeinę. Zawiera jej około 3%, co jest wynikiem lepszym niż w przypadku ziaren kawy i liści Yerby. Jest w niej też teobormina (znanej głównie z kakao) i uspokajająca teanina (wizytówka zielonej herbaty). Poza tym oferuje również kwas chlorogenowy, sporo antyoksydantów oraz troszkę witamin i minerałów.

W sieci gdzieniegdzie natrafić można na wzmianki, że Ilex guayusa jest inhibitorem monoaminooksydazy. Tradycyjnie Indianie stosowali go nawet przed rytuałem Ayahuasca. Doniesienia z badań nie potwierdzają jednak tego faktu i eksperyment na szczurach pokazał, że poprawa symptomów depresyjnych u gryzoni nie była wynikiem inhibicji monoaminoksydazy – nie zauważono zmian w stężeniach ani MAO-A, ani MAO-B.

Ilex guayusa przed snem? Może wywoływać świadome sny

Alternatywnym zastosowaniem naparów Guayusa było rytualne picie przed snem, by wywołać bardziej realistyczne, świadome sny, które uważane były następnie interpretowane i wykorzystywane. Do tej pory amatorzy praktyki lucid dreaming sięgają po Guayusa wieczorową porą, by zwiększyć aktywność mózgu i ułatwić sobie proces osiągnięcia świadomości podczas marzeń sennych.

Napar z Guayusa

Napar do spożycia przyrządzany jest bardzo prosto, tak jak zwykła herbata – 2-4 łyżeczki suszu zalewamy wrzątkiem i czekamy do 5 minut, aż się zaparzy. Alternatywnie można do parzenia użyć trochę chłodniejszej wody (~80 st), co skutkuje słabszym działaniem energetyzującym, ale silniejsza ekstrakcją witamin, minerałów i innych odżywczych składników.

Guayusa ma dużo łagodniejszy smak niż Yerba Mate, która jest intensywna i bardzo specyficzna. Yerba nie każdemu przypada do gustu, natomiast Guayusa ze względu na bardziej neutralny smak, zyskuje więcej pochlebnych opinii. Powodem tego jest mniejsza zawartość tanin niż w Mate. Ciekawym rozwiązaniem jest mieszanie w jednym naczyniu suszu Yerba Mate i Guayusa, co pozwala korzystać z właściwości zdrowotnych obu roślin z łagodniejszym smakiem, ale bez utraty właściwości energetyzujących, a nawet z nieco silniejszym pobudzeniem.

Elizete De Moraes Reis et al. „Antidepressant-Like Effect of Ilex paraguariensis in Rats” Biomed Res Int. 2014; 2014: 958209.